خیانت در امانت | روش اثبات خیانت در امانت

خیانت در امانت | روش اثبات خیانت در امانت

خیانت در امانت در حالتی مطرح می شود که مالی به امین سپرده می شود. و او آن را تصاحب ، استعمال ، تلف یا مفقود نموده و آن را پس نمی دهد. در صورتی که مال مورد امانت موجود باشد ، بهتر است مالک یا متصرف قانونی آن را به صورت قانونی به وسیله ی اظهار نامه مطالبه کند .

 

مدارکی که مالک یا متصرف قانونی برای اثبات ادعای خیانت در امانت نیاز دارد ،سندی است که نشان دهنده سپردن مال به متهم باشد. این سند می تواند نشان دهنده عقد باشد . مانند عقود عاریه ، وکالت ، و …… می تواند به صورت اوراق قیمومت و ولایت باشد و نیز می تواند به صورت وصی باشد . مانند وصیت هتلداری که کلید اتاق مسافر به او سپرده شده و مرتکب خیانت در امانت شود.

راهها و روش اثبات خیانت در امانت :

شرایط سپردن عبارتند از :

۱- سپرده شدن مال به امین : اگر شخصی مالی را خود به دست آورده باشد ، ارتکاب خیانت در امانت توسط وی ممکن نیست . اگر امین فوت کرده  و ورثه او مال سپرده شده به امین را تصاحب یا تلف یا مفقود یا استعمال کنند ، مرتکب جرم خیانت در امانت نشده اند.

۲- سپرده شدن به یکی ازطرق قانونی : مثلا درسرقت مطرح نیست.

۳ – شرط استرداد مال سپرده شده یا به مصرف معین رسانیدن آن . اگر غاصب مالی را به امین دهد و امین به جای پس دادن  به او مال را به صاحب اصلی آن بدهد ، مرتکب خیانت در امانت نیست.

 

– تحقق این جرم نیاز به وجود عقد نیست . هرنوع سپرده شدن مال برای هرکار با اجرت یا بی اجرت است.

برای تحقق و اثبات خیانت در امانت لزوما بایستی تقصیر ( تعدی یا تفریط ) و سوء نیت مرتکب در استعمال ، تصاحب ، تلف یا مفقود کردن مال مورد امانت ثابت شود در غیر اینصورت امین از نظر حقوقی ضامن خواهد بود ولی از لحاظ کیفری خیر .

بنابراین اگر تعدی یا تفریط ناشی از سهل انگاری یا اشتباه باشد نمی توان برای امین مسئولیت کیفری قائل شد .

در خصوص اثبات خیانت در امانت باید به این نکته اشاره کرد که این جرم یک جرم آنی است نه مستمر . در واقع در همان لحظه ای که یکی از چهار فعل مصرح در قانون ( استعمال ، تصاحب ، تلف ، مفقود نمودن ) بر روی مال مورد امانت انجام شود این جرم ارتکاب می یابد و تحقق آن نیازی به استمرار ندارد .

مالک برای اثبات جرم خیانت در امانت ابتدا بایستی به وسیله ی اظهار نامه ای مال خود را از امین مطالبه کند که در این صورت عدم استرداد مال توسط امین می تواند کاشف از تصاحب مال توسط امین باشد .

 

روش اثبات خیانت در امانت

روش اثبات خیانت در امانت

 

تحقق جرم خیانت در امانت فرع بر (( سپرده شدن )) مال به امین است . یعنی برای اثبات این جرم مال باید واقعا از سوی مالک یا متصرف آن به امین سپرده شده و شرط استرداد یا به مصرف معین رسانیدن نیز وجود داشته باشد . در واقع در راستای اثبات جرم خیانت در امانت و احراز عنصر سپرده شدن ، باید این عمل به یکی از طرق قانونی و توسط متصرفی که تصرف وی مورد حمایت قانون قرار دارد به امین سپرده شده باشد از این رو اگر تصرف امانتگذار مشروع و قانونی  نباشد ، دیگر محملی برای صدق عنوان جرم خیانت در امانت برای عمل شخص امین باقی نمی گذارد و در این خصوص تفاوتی نیز بین آگاهی داشتن یا نداشتن شخص امین نسبت به مشروع یا نامشروع بودن یدکسی که مال را به او سپرده ، وجود ندارد .

البته تصاحب مال مسروقه ی سپرده شده به امین توسط وی ، علاوه بر مسئولیت مدنی ممکن است به موجب ماده ی ۶۶۲ قانون تعزیرات موجب مسئولیت کیفری نیز بشود . در مورد مال مشاع با توجه به اینکه یکی از ارکان تحقق جرم خیانت در امانت تعلق مال به غیر می باشد و با توجه به آرا وحدت رویه می توان گفت چون هر شریک در جزء جزء مال مشاع مالکیت دارد لذا عنصر متعلق مال به غیر وجود ندارد و خیانت در امانت در مورد مال مشاع اصولا قابل پذیرش نیست .

برای اثبات خیانت در امانت باید رابطه ی امانی قانونی بین امانتگدار و امانتدار نیز ثابت شود .

 

همچنین برای اثبات این جرم باید سوء نیت عام که همان قصد ارتکاب  عمل مادی فیزیکی جرم یعنی عمد در استعمال ، تصاحب ، تلف یا مفقود نمودن مال سپرده شده و سوء نیت خاص یعنی قصد رسیدن به نتیجه ( قصد ایراد ضرر به مالک یا متصرف )ثابت شود . اگر ارتکاب عمل فیزیکی جرم خیانت در امانت ازسوی امین نه به قصد اضرار مالک بلکه بر احقاق حق امین باشد و وی به طور صادقانه مدعی داشتن حقی برگردن مالک باشد که تا حق وی ادا نشود از باز گرداندن مال مورد امانت خود دارای کند به دلیل اینکه در این حالت سوء نیت خاص به مفهوم واقعی کلمه وجود ندارد خیانت در امانت ثابت نمی شود و می توان بحث قصاص یا خود یاری را مطرح کرد .

 

تعلق مال به غیر :

در صورتی که امین ، مالک عین مال سپرده شده به او باشد و پس از سپرده شدن ، آن را پس ندهد ، نمی توان آن را خیانت در امانت دانست. منشا رابطه حقوقی امانی ممکن است قرار داد ، قانون یا عرف باشد . ( رابطه امانی عرفی مانند این مثال که مسافری کلید اتاقش را به هتلدار می دهد.)

 

منبع: لینک محتوای کپی شده

دیدگاه خود را بنویسید